Wat is obesitas?
Obesitas is een chronische en complexe ziekte waarbij een te grote hoeveelheid lichaamsvet de gezondheid kan schaden.
Het ontstaat meestal door een samenspel van verschillende factoren. Erfelijke aanleg, hormonen, eetgedrag, beweging, slaap, stress, medicatie en de leefomgeving kunnen allemaal een rol spelen.
Obesitas is geen gebrek aan wilskracht en geen persoonlijke mislukking.
Wanneer spreken we van obesitas?
Bij volwassenen wordt meestal de Body Mass Index of BMI gebruikt als eerste inschatting.
BMI = gewicht in kilogram ÷ lengte in meter²
Bijvoorbeeld: iemand van 100 kilogram met een lengte van 1,75 meter heeft een BMI van ongeveer 32,7 kg/m².
Voor volwassenen gelden doorgaans deze categorieën:
BMI 25 tot 29,9: overgewicht
BMI 30 tot 34,9: obesitas klasse 1
BMI 35 tot 39,9: obesitas klasse 2
BMI 40 of hoger: obesitas klasse 3 of ernstige obesitas
BMI vertelt niet het hele verhaal
BMI is een handige eerste maatstaf, maar geeft geen volledig beeld van uw gezondheid.
De berekening houdt bijvoorbeeld geen rekening met:
de verhouding tussen spiermassa en vetmassa;
de plaats waar lichaamsvet zich bevindt;
uw leeftijd en medische voorgeschiedenis;
bloeddruk, bloedsuiker en cholesterol;
bestaande gezondheidsklachten.
Daarom bekijken we tijdens een consultatie niet alleen uw gewicht of BMI, maar uw volledige gezondheidssituatie.
Hoe ontstaat obesitas?
Obesitas heeft zelden één enkele oorzaak. Meestal spelen meerdere factoren tegelijk een rol.
Biologische en erfelijke factoren
Erfelijke aanleg (40-70%), hormonen en de manier waarop het lichaam honger, verzadiging en energieverbruik regelt, kunnen gewichtstoename bevorderen.
Na gewichtsverlies probeert het lichaam het eerdere gewicht bovendien vaak te herstellen. Hierdoor kunnen honger en eetlust toenemen en kan het energieverbruik dalen.
Leefomgeving en gewoonten
Ook voeding, beweging, slaap, werk, stress en de beschikbaarheid van gezonde keuzes hebben invloed.
Deze factoren zijn niet voor iedereen even gemakkelijk te veranderen. Persoonlijke begeleiding kan daarom belangrijk zijn.
Medicatie en aandoeningen
Bepaalde geneesmiddelen en medische aandoeningen kunnen bijdragen aan gewichtstoename of gewichtsverlies moeilijker maken.
Tijdens de evaluatie gaan we na welke factoren bij u een rol kunnen spelen.
Welke gevolgen kan obesitas hebben?
Obesitas verhoogt de kans op verschillende gezondheidsproblemen. Niet iedereen ontwikkelt dezelfde klachten en het persoonlijke risico verschilt.
Mogelijke gevolgen zijn onder meer:
diabetes type 2;
hoge bloeddruk en hart- en vaatziekten;
slaapapneu en andere ademhalingsproblemen;
leververvetting;
gewrichts-, knie-, heup- en rugklachten;
reflux en andere spijsverteringsklachten;
vruchtbaarheidsproblemen;
een verhoogd risico op bepaalde vormen van kanker.
Obesitas kan ook invloed hebben op uw dagelijks functioneren, zelfbeeld en mentale welzijn. Stigma en negatieve reacties uit de omgeving kunnen deze belasting nog vergroten.
Wat is morbide obesitas?
Bij een BMI boven 40 en 35 met bijkomende ziekte.
Indien obesitas sterk aanwezig is, zal het belangrijke gevolgen geven op je gezondheid. Vaak zijn deze schadelijke processen al een geruime tijd bezig voor ontdekt worden.
Wanneer de ziekte een duidelijke fysieke weerslag heeft op je lichaam, spreken we van ziekelijke zwaarlijvigheid of morbide obesitas.
Deze kunnen zijn; suikerziekte (diabetes) hart- en vaataandoeningen, orthopedische problemen (knie, heup, rug, …), ademhalingsproblemen en slaapapnue. Minder is geweten dat obesitas ook bijvoorbeeld zorgt voor een sterk verhoogd risico op verschillende kankers (dikke darm, borst, prostaat, ..).
Verder zijn er ook vaak vele mentale problemen (depressie, verlaagd zelfbeeld, onzekerheid) in relatie met overgewicht..
Obesitas is behandelbaar
Obesitas is een chronische aandoening, maar behandeling kan het gewicht, de gezondheid en de levenskwaliteit aanzienlijk verbeteren.
Afhankelijk van uw persoonlijke situatie kan een behandeling bestaan uit:
begeleiding rond voeding, beweging en gedrag;
medische opvolging;
medicatie;
een endoscopische behandeling;
metabole of bariatrische chirurgie.
Niet iedere behandeling is voor iedereen geschikt. Samen bekijken we welke aanpak medisch verantwoord en haalbaar is voor u.
Wilt u uw situatie bespreken?
Tijdens een consultatie brengen we uw gezondheid, gewichtsevolutie, eerdere behandelingen en persoonlijke verwachtingen in kaart.
Op basis daarvan bespreken we de mogelijke volgende stappen.